Meer informatie

Hoe is orgaandonatie wettelijk geregeld?

Regels voor donoren, familie en nabestaanden

Voor orgaandonatie geldt een volledig toestemmingssysteem. Dat betekent dat u zelf of uw nabestaanden over donatie beslissen. Als u heeft laten vastleggen dat u donor wilt zijn, kunnen uw nabestaanden alleen bij heel zwaarwegende redenen (of bij kinderen onder 16 jaar) de donatie tegenhouden.

Kinderen jonger dan 12 jaar kunnen geen keuze in het Donorregister laten vastleggen. De arts vraagt in dat geval toestemming aan de ouder(s) of voogd. Bij verschil van mening tussen de ouders of voogd is donatie niet mogelijk.

Donorregister

In het Donorregister staat wie wel of niet donor wil zijn. U kunt hier ook aangeven wat uw wensen zijn voor orgaandonatie of weefseldonatie. Bijvoorbeeld of uw nabestaanden beslissen in plaats van uzelf, of dat u bepaalde organen niet wilt afstaan. Als u geen keuze laat vastleggen, is de keuze altijd aan uw nabestaanden.

Regels voor artsen

Als iemand overlijdt die eventueel geschikt is als donor, kijkt de arts in het Donorregister of deze persoon geregistreerd staat. Als de overledene geregistreerd staat als donor of als de familie toestemming geeft, kan de donatieprocedure verder gaan.

Toewijzing organen

In de Wet op de orgaandonatie (WOD) staat hoe het orgaancentrum een ontvanger mag aanwijzen voor een beschikbaar gekomen donororgaan of donorweefsel. De selectie moet plaatsvinden op basis van vastgestelde medische criteria. De belangrijkste zijn:

  • de bloedgroep en weefselovereenkomst van de donor en ontvanger;
  • de lengte en het gewicht van de donor en ontvanger bij transplantatie van hart, longen en lever;
  • de medische urgentie.

Staan er voor een beschikbaar gekomen orgaan 2 'gelijkwaardige' patiënten op de wachtlijst, dan geeft de wachttijd uitsluitsel. Omdat vitale organen buiten het lichaam beperkt houdbaar zijn, kunnen praktische aspecten zoals afstand, beschikbare tijd en mogelijkheden voor transplantatie ook een rol spelen.

Orgaanhandel

De handel in organen is strafbaar. Transplantatie mag alleen in academische ziekenhuizen plaatsvinden. Deze ziekenhuizen registreren de herkomst van elk orgaan, van wie het is en wie het orgaan ontvangt.

Omdat de wachttijd voor organen vaak lang is, proberen sommige mensen een donororgaan in het buitenland te krijgen. De Nederlandse overheid ontmoedigt deze vorm van 'orgaantoerisme'. Zowel voor de patiënt als voor de donor zijn de risico's groot.

Download: HTML | CSV | Excel | JSON